عورت ۽ سماج — هوءَ صرف عورت ناهي، هڪ مڪمل ڪهاڻي آهي

صبح جو سج اڃا پنهنجي روشنيءَ سان شهر کي ڀرڻ شروع به نه ڪيو هوندو آهي، پر ڪيترين ئي عورتن جي ڏينهن جي شروعات ٿي چڪي هوندي آهي.

ڪو چلهو ٻاري رهيو آهي، ڪو ٻارن کي اسڪول لاءِ تيار ڪري رهيو آهي، ڪا پنهنجي ماءُ جي دوا ڳولي رهي آهي، ته ڪا پنهنجي آفيس وڃڻ کان اڳ سڄي گهر کي سنڀالي رهي آهي.
۽ انهن سڀني ڪمن جي وچ ۾ هڪ سوال ڪٿي نه ڪٿي سندس دل ۾ ضرور هوندو آهي:
“منهنجي لاءِ ڇا؟”
پر هوءَ اهو سوال اڪثر زبان تي نٿي آڻي.
ڇو ته کيس ننڍپڻ کان ئي سيکاريو ويو آهي ته ٻين جو خيال رکڻ ئي سندس خوبي آهي.

عورت، جيڪا سڀني لاءِ موجود هوندي آهي

عورت جي زندگي عجيب آهي.
هوءَ ڌيءَ هجي ته والدين جي عزت جو خيال رکي ٿي.
ڀيڻ هجي ته ڀائرن جي خوشيءَ لاءِ پنهنجون خواهشون قربان ڪري ٿي.
زال بڻجي وڃي ته مڙس ۽ گهر کي پنهنجي زندگيءَ جو مرڪز بڻائي ٿي.
۽ جڏهن ماءُ بڻجي ٿي، ته پنهنجي وجود جو وڏو حصو پنهنجي ٻارن جي نالي ڪري ڇڏي ٿي.
هوءَ سڀني لاءِ موجود هوندي آهي.
پر ڪڏهن ڪڏهن، سڀني جي وچ ۾ موجود هوندي به، پاڻ کان پري ٿي ويندي آهي.

سماج جا سوال

عورت جيڪڏهن گهر ۾ رهي ته سوال:
“تون ڪجهه ڪم ڇو نٿي ڪرين؟”
۽ جيڪڏهن نوڪري ڪري ته وري سوال:
“گهر کي وقت ڪيئن ڏيندين؟”
هوءَ وڌيڪ پڙهڻ چاهي ته چيو وڃي ٿو:
“ايتري پڙهائيءَ جي ڪهڙي ضرورت آهي؟”
هوءَ گهٽ پڙهي ته چيو وڃي ٿو:
“تعليم ئي ناهي، پوءِ ڇا ڪندي؟”
هوءَ پنهنجي مرضيءَ سان لباس چونڊي ته ماڻهو ڳالهائين ٿا.
هوءَ خاموش رهي ته به ماڻهو ڳالهائين ٿا.
هوءَ پنهنجي حق لاءِ آواز بلند ڪري ته کيس “ضدي” چيو وڃي ٿو.
۽ جڏهن هوءَ هر ڳالهه خاموشيءَ سان برداشت ڪري ٿي، تڏهن کيس “سٺي عورت” چيو وڃي ٿو.
آخر ڇو؟
ڇا عورت جي سٺائي جو مطلب صرف خاموش رهڻ آهي؟

عورت جو خواب به خواب آهي

هڪ ڇوڪري جڏهن ننڍڙي هوندي آهي، تڏهن هن جون اکيون خوابن سان ڀريل هونديون آهن.
ڪو ڊاڪٽر ٿيڻ چاهي ٿي.
ڪا استاد.
ڪا ليکڪا.
ڪا ڪاروباري عورت.
ڪا صرف ايترو چاهي ٿي ته پنهنجي زندگي پنهنجي مرضيءَ سان گذاري.
پر وقت سان گڏ، ڪيترن ئي ڇوڪرين جا خواب سماج جي “ڇا چوندا؟” ۾ دفن ٿي وڃن ٿا.
هوءَ پنهنجي خواهش کي پوئتي رکي ٿي.
پوءِ هڪ ڏينهن هوءَ وڏي ٿي وڃي ٿي.
گهر به هوندو آهي، ذميواريون به هونديون آهن، ماڻهو به هوندا آهن.
پر اندر ڪٿي هڪ ننڍڙي ڇوڪري اڃا به بيٺي هوندي آهي، جيڪا پڇندي آهي:
“منهنجو اهو خواب ڪٿي ويو؟”

عورت ڪمزور ناهي

اسان اڪثر عورت کي مضبوط چوڻ لاءِ سندس قربانين جو ذڪر ڪندا آهيون.
پر شايد عورت جي طاقت صرف قرباني ڏيڻ ۾ ناهي.
عورت جي طاقت پنهنجي لاءِ بيهڻ ۾ به آهي.
“نه” چوڻ ۾ به آهي.
غلط کي غلط چوڻ ۾ به آهي.
پنهنجي عزت کي اهميت ڏيڻ ۾ به آهي.
۽ سڀ کان وڌيڪ، پاڻ کي نه وسارڻ ۾ آهي.
عورت جو پنهنجي لاءِ سوچڻ خود غرضي ناهي.
جيئن مرد کي پنهنجي مستقبل لاءِ سوچڻ جو حق آهي، تيئن عورت کي به آهي.

تعليم عورت کي صرف نوڪري نٿي ڏئي

تعليم جو مطلب صرف ڊگري حاصل ڪرڻ ناهي.
تعليم عورت کي سوچڻ سيکاري ٿي.
سوال ڪرڻ سيکاري ٿي.
پنهنجي حق کي سمجهڻ سيکاري ٿي.
۽ سڀ کان اهم ڳالهه—
پنهنجي قيمت سڃاڻڻ سيکاري ٿي.
هڪ پڙهيل عورت جڏهن پنهنجي ڌيءَ کي پڙهائي ٿي، تڏهن هوءَ صرف هڪ ٻار کي تعليم نٿي ڏئي.
هوءَ ايندڙ نسل جي سوچ بدلائي رهي هوندي آهي.

ماءُ ٿيڻ عورت جي مڪمل سڃاڻپ ناهي

ماءُ ٿيڻ دنيا جي سڀ کان خوبصورت رشتن مان هڪ آهي.
پر عورت صرف ماءُ ناهي.
هوءَ هڪ فرد به آهي.
هن جون پسندون آهن.
هن جا خواب آهن.
هن جون صلاحيتون آهن.
هن کي به ٿڪ لڳي ٿو.
هن کي به آرام جي ضرورت آهي.
هن کي به ڪڏهن ڪنهن جي ضرورت هوندي آهي جيڪو صرف ايترو چوي:
“تون ڪيئن آهين؟”
بغير ڪنهن ڪم جي.
بغير ڪنهن مطلب جي.
صرف دل سان.

عورت جي عزت ڪٿي شروع ٿئي ٿي؟

عورت جي عزت صرف وڏن لفظن سان نٿي ٿئي.
عورت جي عزت تڏهن ٿيندي آهي، جڏهن سندس ڳالهه ٻڌي وڃي.
جڏهن سندس فيصلي کي اهميت ڏني وڃي.
جڏهن سندس محنت کي معمولي نه سمجهيو وڃي.
جڏهن سندس ڪاميابيءَ تي حسد ڪرڻ بدران خوشي ڪئي وڃي.
۽ جڏهن سندس ناڪاميءَ تي کيس طعنو ڏيڻ بدران ٻيهر اٿڻ جو موقعو ڏنو وڃي.

اسان کي ڪهڙو سماج گهرجي؟

اسان کي اهڙو سماج گهرجي، جتي ڌيءَ جي پيدائش تي چهرا لهي نه وڃن.
جتي ڇوڪريءَ جي تعليم کي فضول خرچي نه سمجهيو وڃي.
جتي عورت جي نوڪري کي خاندان لاءِ خطرو نه سمجهيو وڃي.
جتي عورت جو ڪاروبار ڪرڻ فخر هجي.
جتي ڇوڪريءَ کي پنهنجي مستقبل بابت ڳالهائڻ جي آزادي هجي.
۽ جتي عورت کي هر قدم تي اهو نه ٻڌايو وڃي:
“ماڻهو ڇا چوندا؟”
ڇو ته ماڻهن وٽ هر حال ۾ چوڻ لاءِ ڪجهه نه ڪجهه هوندو.
تون خاموش رهندينءَ، تڏهن به چوندا.
تون اڳتي وڌندينءَ، تڏهن به چوندا.
تون ڪامياب ٿيندينءَ، تڏهن به چوندا.
تنهنڪري ڪڏهن ڪڏهن زندگيءَ جو بهترين فيصلو اهو هوندو آهي ته:
ماڻهن جي آواز کان وڌيڪ پنهنجي دل جو آواز ٻڌجي.

عورت ۽ مرد هڪ ٻئي جا مخالف ناهن

عورت جي آزادي جو مطلب مرد جي مخالفت ناهي.
عورت جي برابري جو مطلب مرد کان اڳتي نڪرڻ به ناهي.
اصل ڳالهه اها آهي ته ٻنهي کي انسان سمجهيو وڃي.
ٻنهي جي عزت هجي.
ٻنهي جا حق هجن.
ٻنهي جي محنت کي اهميت ڏني وڃي.
ڇو ته هڪ مضبوط خاندان عورت ۽ مرد ٻنهي جي گڏيل عزت سان ٺهي ٿو.

۽ آخر ۾...

شايد عورت کي دنيا کان سڀ کان وڏي شڪايت اها ناهي ته کيس موقعا گهٽ مليا.
شايد سندس وڏي شڪايت اها آهي ته کيس ڪيترائي ڀيرا پاڻ ٿيڻ جي اجازت ئي نه ملي.
هوءَ ڪنهن جي ڌيءَ ٿيڻ کان اڳ هڪ انسان آهي.
ڪنهن جي زال ٿيڻ کان اڳ هڪ انسان آهي.
ڪنهن جي ماءُ ٿيڻ کان اڳ هڪ انسان آهي.
۽ هڪ انسان جي حيثيت سان—
هن کي خواب ڏسڻ جو حق آهي.
هن کي چونڊ ڪرڻ جو حق آهي.
هن کي اڳتي وڌڻ جو حق آهي.
هن کي پنهنجي عزت بچائڻ جو حق آهي.
۽ هن کي اهڙي زندگي جي خواهش رکڻ جو به حق آهي، جنهن ۾ هوءَ صرف ٻين کي خوش ڪرڻ لاءِ نه، پر پاڻ به خوش رهڻ لاءِ جيئي.
ڇو ته عورت کي مضبوط بڻائڻ لاءِ دنيا تبديل ڪرڻ ضروري ناهي.
ڪڏهن ڪڏهن صرف ايترو ڪرڻو پوندو آهي ته سندس سامهون بيهي چئون:
“تون جيڪا آهين، ڪافي آهين.”
۽ شايد ان هڪ جملي سان، ڪنهن عورت جي اندر سالن کان خاموش بيٺل اها ڇوڪري وري مسڪرائي پوي.
ڇو ته عورت صرف هڪ ڪردار ناهي.
هوءَ هڪ مڪمل ڪهاڻي آهي.